Picture of Krystyna Petri
Rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą zostało podpisane
by Krystyna Petri - Friday, 3 September 2010, 12:14 AM
 

Minister Edukacji Narodowej Katarzyna Hall podpisała Rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.
Podpisane 31 sierpnia 2010 r. rozporządzenie zastąpi Rozporządzenie Ministra Edukacji i Sportu z dnia 2 września 2004 roku w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą.
Wydanie nowych przepisów stało się konieczne ze względu na zwiększoną w ostatnich latach dynamikę procesów migracyjnych, specyfikę kształcenia zagranicznego oraz postulaty zainteresowanych rodziców.

Przewidziane w rozporządzeniu zmiany w sposobie nauczania dzieci obywateli polskich poza granicami kraju wynikają z faktu, że dzieci te zwykle realizują obowiązek szkolny w systemach edukacyjnych państw, na obszarze których czasowo mieszkają.
Projekt rozporządzenia wprowadza również możliwość realizowania obowiązku szkolnego poza szkołą (nauczanie domowe) lub w trybie kształcenia na odległość.

Określone rozporządzeniem nowe zasady organizacji kształcenia zagranicznego poprawią jakość nauczania, zwiększą efektywność wykorzystania środków przeznaczonych na ten cel oraz ułatwią integrację polskich dzieci ze środowiskiem lokalnym.

Zgodnie z nowymi zasadami kształcenie będzie się odbywać w dwóch formach:
- kształcenia realizowanego przez szkoły w zakresie szkoły podstawowej, gimnazjum i liceum ogólnokształcącego, zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego,
- kształcenia uzupełniającego w zakresie języka polskiego i wiedzy o Polsce, realizowanego przez szkolne punkty konsultacyjne dla dzieci uczących się w systemach oświatowych innych państw.

Za koordynację kształcenia zagranicznego będzie odpowiadać Zespół Szkół dla Dzieci Obywateli Polskich Czasowo Przebywających za Granicą z siedzibą w Warszawie.

Obok zasad kształcenia rozporządzenie definiuje również charakter i zadania polskich szkół za granicą oraz szkolnych punktów konsultacyjnych.
Zgodnie z definicją, szkoły są zobowiązane realizować ramowy plan nauczania oraz program nauczania uwzględniający podstawę programową kształcenia ogólnego, jak również prowadzić zajęcia przez pięć dni w tygodniu.
Z kolei punkty realizują uzupełniający plan nauczania i ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkolnych punktów konsultacyjnych, stanowiące załączniki do projektu rozporządzenia.
Kształcenie uzupełniające może być realizowane również przez szkoły.

Aby ułatwić dzieciom uczącym się za granicą powrót do polskiego systemu oświaty, rozporządzenie wprowadza m.in. ujednolicony standard kształcenia uzupełniającego.
W tym celu opracowano ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkolnych punktów konsultacyjnych, które stanowią odpowiednik podstawy programowej.
Szkoły i szkolne punkty konsultacyjne mają obowiązek stosować te ramy w kształceniu uzupełniającym od roku 2014/2015 we wszystkich klasach. Ze względu na specyfikę poszczególnych szkół i punktów konsultacyjnych, wdrażanie ram programowych będzie przebiegało stopniowo, zgodnie z harmonogramem zaakceptowanym przez Dyrektora Zespołu Szkół.

Równocześnie z wprowadzeniem ram programowych wprowadzony zostanie nowy plan nauczania uzupełniającego. Uwzględnia on przedmioty zawarte w ramach programowych oraz pozwala na elastyczność w realizowaniu tych ram.

Kolejnym rozwiązaniem ułatwiającym powrót dzieci uczących się za granicą do polskiego systemu oświaty jest obowiązek wydawania przez szkoły i szkolne punkty konsultacyjne pisemnych informacji o systemie szkolnym w państwie pobytu, w którym uczeń realizował obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, a także o przebiegu nauki.

Ponadto rozporządzenie określa zasady kształcenia na odległość, które będzie prowadzone przez Zespół Szkół w zakresie realizacji ramowego planu nauczania albo uzupełniającego planu nauczania. Prace kontrolne oceniane będą przez nauczycieli zatrudnionych w ZS, a do egzaminu kwalifikacyjnego dopuszczeni zostaną uczniowie, którzy uzyskali ze wszystkich zajęć obowiązkowych ocenę nie niższą niż dopuszczającą.

Wydanie rozporządzenia jest realizacją zapisu artykułu 22 ust. 1 pkt. 3 Ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, który upoważnia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do regulowania kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą w prowadzonych przez niego szkołach, zespołach szkół oraz szkolnych punktach konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozporządzenie wchodzi w życie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Treść rozporządzenia

Załączniki: nr 1 - Ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkolnych punktów konsultacyjnych, nr 2 - Plan nauczania uzupełniającego


Podpisane nowe rozporządzenie należy rozpatrywać w kontekście całego planu zmian legislacyjnych odnoszących się do oświaty polonijnej i polskiej poza granicami kraju. Pierwszym elementem tych zmian było Zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 15 lipca 2010 r. powołujące do życia Radę Oświaty Polonijnej.

Obecnie przygotowywane są kolejne rozporządzenia porządkujące sferę wynagrodzeń i świadczeń dla nauczycieli oraz kwalifikacji zawodowych dyrektorów i nauczycieli pracujących za granicą.

Powołana zostanie również nowa, wyspecjalizowana placówka wspierająca polską oświatę za granicą, łącząca obecny Zespół Szkół dla Dzieci Obywateli Polskich Czasowo Przebywających za Granicą oraz Polonijne Centrum Nauczycielskie (z zachowaniem zadań obydwu placówek, z jednoczesnym rozszerzeniem o nowe zadania wynikające z aktualnych potrzeb i oczekiwań środowiska).

Powstał też projekt założeń do nowelizacji ustawy o systemie oświaty w odniesieniu do wspierania polskich szkół i nauczycieli za granicą.

Dopiero wprowadzenie wszystkich zaplanowanych zmian pozwoli na stworzenie bardziej kompleksowego systemu wsparcia uczniów, szkół i nauczycieli, uwzględniającego zwłaszcza postulaty szkół polonijnych.

Należy w szczególności zwrócić uwagę na fakt, że nowe rozporządzenie wprowadza do polskiego systemu oświaty ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkół polskich poza granicami kraju.
Jest to ważny element systemu, zapewniający jakość kształcenia w tych szkołach, jak również czynnik silniej wiążący polskie placówki oświatowe za granicą ze szkołami w Polsce, które pracują w oparciu o podstawy programowe kształcenia ogólnego (kompatybilne z ramami programowymi w kształceniu zagranicznym).

Takie rozwiązanie ułatwi mobilność edukacyjną polskich uczniów – zarówno tych, którzy wyjeżdżają na pewien czas za granicę i tam kontynuują naukę, jak i tych, którzy powracają do Polski i „readaptują się” do rodzimego systemu edukacyjnego.